Scott Hanselman، جێگری سەرۆک لە Microsoft، ئامرازێکی بێبەرامبەری دروست کرد کە نیشان دەدات کام بەرنامە VRAM ی کارتی گرافیک بەکار دەهێنێت
gputaskman سەرچاوەکراوەیە (open source) و لە ناو terminal کار دەکات. Hanselman خۆی دەڵێت هێشتا سەرەتایی و تاقیکارییە.
بەپێی TechPowerUp، کە پشت بە TweakTown دەبەستێت، Scott Hanselman، جێگری سەرۆک لە Microsoft، ئامرازێکی بێبەرامبەر و ی بە ناوی gputaskman بڵاو کردەوە. لە ناو پەنجەرەیەکی کار دەکات، بە ڕووکارێک وەک htop، و هەموو ئەو پرۆسانە لیست دەکات کە بەکار دەهێنن، لەگەڵ ئەو بڕە هەریەکەیان گرتوویەتی، چالاکیی بەشەکانی GPU و جۆری ی بارکراو، وەک یان . لە سەرەوەی پەنجەرەکەش بەکارهێنان، خێرایی کلۆک (clock)، پلەی گەرمی و کارەبای GPU نیشان دەدرێت. Hanselman پڕۆژەکەی لە X بڵاو کردەوە و داوای هاوکاریی لە گەشەپێدەران کرد.
Task Manager ی Windows لە ساڵی 2017 بەدواوە بەکارهێنانی GPU نیشان دەدات، و دەڵێت چەندە بەکار دەهێنرێت. بەپێی TechPowerUp نایڵێت کام بەرنامە بەکاری دەهێنێت، هەرچەندە یەکێک لە خوێنەرانی TechPowerUp ئاماژەی بەوە کرد کە لە پەڕەی Details ی Task Manager دەکرێت ستوونی Dedicated GPU memory بۆ هەر بەرنامەیەک زیاد بکرێت. gputaskman سەرنجێکی زۆری لەسەر : دەتوانێت بناسێتەوە پرۆسەیەک کام ی بارکردووە، و ، قەبارەی و خەمڵاندنی تێچووی بڵێت؛ بەکارهێنەرانی و LM Studio قەبارەی context و ناوی دروستی مۆدێلیش دەبینن. Hanselman دەڵێت ئامرازەکە سەرەتایی و تاقیکارییە، و ژمارەکانی هێشتا خەمڵاندنن. تا وەشانی 0.3.5، لەسەر Windows تەنیا کارتەکانی NVIDIA و AMD پشتگیری دەکرێن، و Intel تەنیا لەسەر خۆی. وەشانەکانی portable ی Windows واژووی دیجیتاڵییان نییە.
کۆمپانیاکانی ئەم هەواڵە:Microsoft
ڕێنماییەکی پەیوەندیدارمۆدێلی ژیریی دەستکرد لەسەر کۆمپیوتەری خۆت: چیت پێویستە؟ڕێنماییەکی پەیوەندیدارچۆن کارتی گرافیک هەڵبژێریتوشەکانی ئەم هەواڵە
لەسەر هەر وشەیەک لێبدە بۆ ڕوونکردنەوەکەی، لێرە یان لە ناو دەقەکەدا.
open source
سەرچاوەکراوە: بەرنامەیەک کە کۆدەکەی بۆ هەمووان بڵاو کراوەتەوە، و هەر کەسێک دەتوانێت بیخوێنێتەوە، بیگۆڕێت و بەکاری بهێنێت، وەک Linux.
terminal
پەنجەرەیەکی نووسین کە فەرمان بە نووسین دەدرێتە کۆمپیوتەر، بەبێ دوگمە و وێنە. زۆر ئامرازی گەشەپێدەران و بەڕێوەبەرانی سیستەم تەنیا لەوێ کار دەکەن.
GPUGraphics Processing Unit
ئەو چیپەیە کە وێنە و گرافیک دروست دەکات و دڵی کارتی گرافیکە. چونکە دەتوانێت هەزاران ژمێرکاری پێکەوە بکات، بۆ ڕاهێنان و کارپێکردنی ژیریی دەستکردیش بەکاردێت.
memory
میمۆری: ئەو چیپانەی زانیاری هەڵدەگرن. دوو خێزانی سەرەکیی هەیە: DRAM کە زۆر خێرایە بەڵام بە کوژانەوە ناوەڕۆکەکەی دەسڕێتەوە (RAM و HBM لەم خێزانەن)، و NAND Flash کە زانیاری دەپارێزێت (SSD و بیرگەی تەلەفۆن).
runtime
ئەو بەشەی نەرمەواڵە کە بەرنامەیەک لە کاتی کارکردندا پێویستی پێیەتی بۆ ئەوەی کارەکانی بە GPU یان پرۆسێسەر بکات، وەک CUDA یان Vulkan.
CUDA
ئامرازەکانی NVIDIA بۆ ئەوەی کارتی گرافیک بۆ کاری تریش جگە لە وێنە بەکاربێت، وەک ژیریی دەستکرد. لە کارتەکانی NVIDIA دا، «CUDA core» ناوی یەکە بچووکەکانی ژمێریارییە.
Vulkan
زمانێکی ستاندارد کە بەرنامە و یارییەکان پێی قسە لەگەڵ کارتی گرافیک دەکەن. لەسەر Windows، Linux و Android کار دەکات.
VRAMVideo RAM
میمۆریی تایبەتی کارتی گرافیک. داتای وێنەی یاری لێرە هەڵدەگیرێت. کاتێک پڕ دەبێت، یاری دەپچڕێت یان کوالیتیی وێنە دادەبەزێت.
LLMLarge Language Model
مۆدێلی زمانی گەورە: ئەو جۆرە ژیرییە دەستکردەی کە دەق دەخوێنێتەوە و دەنووسێت، وەک ChatGPT، Gemini و Claude.
local AI
ژیریی دەستکردی ناوخۆیی: مۆدێلێک کە لەسەر کۆمپیوتەر یان مۆبایلی خۆت کار دەکات، نەک لە داتاسەنتەرێک. داتاکەت لای خۆت دەمێنێتەوە، بەڵام میمۆری و کارتی بەهێزی دەوێت.
quantization
بچووککردنەوەی مۆدێلێک بە هەڵگرتنی ژمارەکانی بە وردیی کەمتر (وەک FP8 یان 4 بیت)، تا میمۆریی کەمتری بوێت و خێراتر کار بکات، بە کەمێک لەدەستدانی کوالیتی.
weights
ئەو ژمارانەی مۆدێلێکی ژیریی دەستکرد لە کاتی فێربووندا وەریاندەگرێت، و زانیارییەکەی تێیاندا هەڵدەگیرێت. قەبارەی مۆدێلێک بە ژمارەی weights دەپێورێت.
KV cache
بەشێک لە میمۆری کە مۆدێلی زمان تێیدا ئەو ژماردنانە هەڵدەگرێت کە بۆ دەقی پێشووی گفتوگۆکە کردوونی، بۆ ئەوەی دووبارەیان نەکاتەوە. هەتا گفتوگۆ درێژتر بێت، میمۆریی زیاتر دەگرێت.
Ollama
بەرنامەیەکی بێبەرامبەر کە بە چەند فەرمانێکی ئاسان مۆدێلی زمانی لەسەر کۆمپیوتەری خۆت کار پێ دەکات، بێ ئینتەرنێت و بێ ناردنی داتا بۆ هیچ کۆمپانیایەک.
AIArtificial Intelligence
ژیریی دەستکرد: بەرنامەی کۆمپیوتەر کە کاری وەک تێگەیشتن لە زمان، نووسین، دروستکردنی وێنە و بڕیاردان دەکات، کە پێشتر تەنیا مرۆڤ دەیکرد.
Linux
سیستەمێکی کارپێکردنی کراوە و بێ بەرامبەر. زۆربەی سێرڤەرەکان، Android و SteamOS لەسەر بنەمای ئەو دروست کراون.
