پێش کڕینی کارتی گرافیکی بەکارهاتوو، ئەمانە بپشکنە

١بۆچی بەکارهاتوو، و مەترسییەکەی چییە؟

نرخی کارتی گرافیکی نوێ بەهۆی کەمیی میمۆری و داواکاریی ژیریی دەستکردەوە بەرز بووەتەوە، و هەندێک کارت، وەک RTX 5090، لە زۆربەی فرۆشگاکان نەماون. کارتێکی بەکارهاتوو دەتوانێت هەمان هێز بە نرخێکی زۆر کەمتر بدات.

بەڵام کارتی بەکارهاتوو زۆرجار گەرەنتیی نییە، و نازانیت چۆن بەکار هاتووە. کارتێک کە لە سەرەتای تێکچووندایە لەوانەیە لە کاری سووکدا ئاسایی دەربکەوێت و تەنیا لە ژێر باری قورسدا تێک بچێت. بۆیە پشکنینی ورد و تاقیکردنەوە پێش پارەدان گرنگترین بەشی کڕینەکەیە.

٢پێش بینین: ئەمانە لە فرۆشیار بپرسە

• کارتەکە کەی و لە کوێ کڕدراوە، و پسوولە و کارتۆنە ڕەسەنەکەی ماوە؟ ژمارەی زنجیرەی (serial) سەر کارتەکە دەبێت لەگەڵ هی سەر کارتۆنەکە یەک بێت.
• گەرەنتیی ماوە؟ هەندێک دروستکەر گەرەنتی بۆ خاوەنی دووەم دەگوازنەوە، هەندێکیان نا. پێش کڕین لە ماڵپەڕی دروستکەرەکە بیپشکنە.
• ڕۆژ و شەو بۆ mining یان کاری ژیریی دەستکرد کار پێکراوە؟ Tom's Hardware دەڵێت ئەگەر فرۆشیار دانی پێدا نا کە بۆ mining بەکار هاتووە، باشترە واز بهێنیت. PCWorld دەڵێت کارتی mining هەمیشە خراپ نییە، چونکە زۆربەی mining کەرەکان کارەبای کارتەکانیان کەم دەکەنەوە، بەڵام کارتێک کە لە شوێنی گەرمدا تا سنووری گەرمیی خۆی کار پێکرابێت دەتوانێت میمۆرییەکەی زیانی پێ گەیشتبێت.
• overclock کراوە، یان VBIOS ی کارتەکە گۆڕدراوە؟ ئێستا ئامرازی وا هەیە کە سنووری کارەبای RTX 5090 تا 800W بەرز دەکەنەوە. کارتێک کە ماوەیەکی درێژ بەم شێوەیە کار پێکرابێت، زیاتر ماندوو بووە.
• هەرگیز کراوەتەوە یان چاک کراوەتەوە؟ بۆ نموونە گۆڕینی thermal paste یان thermal pad ئاساییە، بەڵام دەبێت بزانیت.

٣لە کاتی بینیندا: ئەمانە ببینە

• تەختەی کارتەکە (PCB): هەر ڕەنگ گۆڕانێک، بەتایبەتی قاوەیی یان ڕەشبوونەوە لە نزیک بەشی کارەبا، نیشانەی زیانی گەرمییە. Tom's Hardware دەڵێت کارتی وا جێی متمانە نییە.
• پانکەکان: بە دەست بیانسووڕێنە؛ دەبێت بێ دەنگ و ئاسان بسووڕێن. پانکەی کارتێک کە ڕۆژ و شەو کاری کردبێت زووتر لە پارچەکانی تر تێک دەچێت.
• پێکهێنەری کارەبا: لە کارتی وەک RTX 4090 و RTX 5090، پێکهێنەری 16 پینی (12V-2x6) بە وردی ببینە. ئەم پێکهێنەرە نزیکەی 600W بە پینی زۆر بچووکدا تێدەپەڕێنێت، و هەر قاوەییبوون یان توانەوەیەک لە پینەکان یان پلاستیکەکەدا هۆکاری ڕەتکردنەوەیە.
• پشتەوە و لاکان: خەتی قووڵ، backplate ی چەماوە، ژەنگ لە دەرچەکان یان لە بۆرییەکانی ساردکەرەوە (heatpipe)، و بزماری خوراو کە نیشان دەدات کارتەکە کراوەتەوە.
• تۆز: کەمێک تۆز ئاساییە، بەڵام تۆزی زۆر لە ناو ساردکەرەوەکەدا (heatsink) دەڵێت کارتەکە بە باشی چاودێری نەکراوە.

٤تاقیکردنەوە: پێش پارەدان، یان لە ماوەی گەڕاندنەوەدا

• stress test: بەرنامەیەکی وەک FurMark بۆ ماوەیەک کار پێ بکە. Tom's Hardware دەڵێت هەندێک کارت لە سەرەتای تێکچووندا لە کاری سووکدا کار دەکەن، بەڵام کاتێک بە تەواوی هێزیان کار دەکەن دەوەستن یان وێنەکە تێک دەچێت.
• پانکەکان لە کاتی تاقیکردنەوەدا ببینە، نەک لە کاتی بێکاریدا: زۆر کارت لە کاتی بێکاریدا پانکەکانیان ڕادەگرن.
• یارییەکی ڕاستەقینە: PCWorld دەڵێت جگە لە بەرنامەی تاقیکردنەوە، یارییە دڵخوازەکانت لەسەری تاقی بکەرەوە. چاو لە خاڵ و هێڵی سەیر لەسەر شاشە (artifacts) و لە وەستانی کتوپڕ بکە.
• GPU-Z: ئەم بەرنامە بێبەرامبەرەی TechPowerUp ناوی چیپ، قەبارە و جۆری میمۆری و پانیی ڕێگاکەی پیشان دەدات. ئەگەر لەگەڵ ئەو مۆدێلەی فرۆشیار دەڵێت یەک نەگرتەوە، دەست لە کڕین هەڵبگرە؛ فێڵی پارچەی ساختە ڕاستەقینەیە، تەنانەت پرۆسێسەری ساختەش لە Amazon فرۆشراوە.
• هەموو دەرچەکان: هەر دەرچەیەکی HDMI و DisplayPort بە شاشەکە تاقی بکەرەوە، نەک تەنیا یەکێکیان.

باشترین کڕین ئەوەیە کە لە بەردەمی خۆتدا، لەسەر کۆمپیوتەری فرۆشیار یان هی خۆت، تاقی بکرێتەوە. ئەگەر بە پۆست دەکڕیت، تەنیا لە شوێنێک بکڕە کە ماوەی گەڕاندنەوەی هەبێت.

٥نرخ: کەی بەکارهاتوو بەهای هەیە؟

• بەراوردی بکە بە کارتی نوێی ئێستا: Tom's Hardware دەڵێت کارتێکی نوێی کەمێک لاوازتر کە گەرەنتی، میمۆریی زیاتر و کارەبای کەمتری هەیە، زۆرجار لە کارتێکی کۆنی بەهێزتر هەڵبژاردنێکی باشترە.
• VRAM: یارییە نوێیەکان و ژیریی دەستکرد میمۆریی زۆریان دەوێت. کارتێکی کۆنی 24GB، وەک RTX 3090، هێشتا بۆ ژیریی دەستکرد بەهای هەیە، بەڵام کارتی 8GB بۆ یاریی نوێ زووتر کۆن دەبێت.
• کارەبا: کارتە گەورە کۆنەکان کارەبای زۆر دەکێشن. پێش کڕین بزانە دابینکەری کارەباکەت (PSU) بەشی دەکات و پێکهێنەری گونجاوی هەیە.
• درایڤەر: کارتە زۆر کۆنەکان لەوانەیە ئیتر درایڤەری نوێ وەرنەگرن، و هەندێک یاری و بەرنامەی نوێ پشتگیرییان ناکەن.